İnşalar

İlanlar haqqında məlumat 🐍

İlanlar haqqinda melumat toplamaq istəyənlər doğru ünvandadırlar. Tehsil.com.az komandası olaraq sizə Azərbaycanda yaşayan ilan növlərindən və ümumiyyətlə bütün növ ilanlar haqqinda melumat, efi ilan haqqinda melumat verəcəyik.

El arasında “ilanın ağına da lənət, qarasına da”, “ilanı gördüyün yerdə başını əzməlisən” kimi deyimlər vardır. Lakin unutmamaq lazımdır ki, dünyada mövcud olan bütün canlıların yaradılmasının səbəbi vardır. İlan bir çoxları üçün qorxulu sürünən hesab olunsa da, təbiətdə onların rolu böyükdür. Bu səbəblə də heç bir canlıya xəsarət yetirməmək lazım olduğunu da öyrənmiş olduq.

Bir çox yerdə, xüsusilə də ilanların daha sıx rast gəlindiyi kənd yerlərində insanlar onları görən kimi olaraq əllərindəki əl alətləri ilə başını qoparmağa çalışırlar. Lakin hər kəs bilməlidir ki, ilanın başını kəsmək təhlükənin keçməsi demək deyildir. Çünki ilanlar başlarının kəsildiyini bilmirlər və beyin buna uyğun olaraq qeyri-mütənasib siqnallar göndərir. Dişləmə halları baş verdikdə isə başı kəsilmiş ilan tərəfindən zəhərin daha böyük yeridilməsi baş verir.

İlanlar İrlandiya, İslandiya, Yeni Zelandiya, Şimal və Cənubi Qütblərdən başqa bütün dünyada yaşayır.

Dünya üzrə təxminən 725 növ zəhərli ilandan 250-si bir dişləmə ilə insanı öldürmək gücünə sahibdir.

Ehtimal olunur ki, ilanlar təxminən 100 milyon il əvvəl dördayaqlı sürünən əcdadından (kiçik, çuxurlu, quruda yaşayan kərtənkələ) təkamül keçirib. Piton və boa kimi bəzi ilanların hələ də ayaq izləri vardır.

Dünyanın ən zəhərli ilanları daxili taypan, şərq qəhvəyi ilan, sahil taipan, pələng ilanı və qara pələng ilanlarıdır.

İlanın bədəni nə qədər isti olarsa, ovunu bir o qədər tez həzm edə bilir. Bir ilanın yeməyini həzm etməsi adətən 3-5 günə çəkir. Anakonda kimi çox böyük ilanlar üçün həzm həftələr çəkə bilər. Çünki udduqları ov çox böyük olur.

Monqus və bəzi heyvanlar vardır ki, ilan zəhərinə qarşı immunitetlidir.

Qara mambanın dünyadakı ən qabaqcıl ilan növünü olduğuna inanılır. Çünki, Yer üzündəki bütün ilanlardan daha çox inkişaf etdirdiyi zəhər paylama sisteminə malikdir. Ardıcıl olaraq 12 dəfəyə qədər dişləyə bilər, ancaq bir dişləmə yetkin bir insanı öldürmək üçün kifayətdir.

Taipan dünyanın ən zəhərli ilanıdır, yəni ən çox zəhərə malikdir və dişlədikdə ən çox zəhəri yeridə bilir. Zəhər kisələri 80-ə qədər insanı öldürəcək qədər zəhər saxlayır.

Ölüm gürzəsi dünyanın ən sürətli ilan vurmasına malikdir. O, 0,15 saniyədən az müddətdə hücum edə, zəhər vura və kəskin şəkildə öz yerinə qayıda bilir.

İlanların xarici qulaqları və qulaq pərdələri olmasa da, dəriləri, əzələləri və sümükləri səs titrəyişlərini daxili qulaqlarına daşıyır.

Bəzi ilanların böyük yemək yedikdən sonra partladıqları belə məlum olub. Məsələn, 13 fut ölçülü piton 6 fut uzunluğundakı timsahı yeməyə cəhd etdikdən sonra partladı. Piton timsahın quyruğunun ortasından çıxmış vəziyyətdə tapılmışdı.

“İlan” sözü proto-Hind-Avropa kökündən gəlir *sneg-, “sürünmək, sürünən bir şey” mənasını verir. “İlan” sözü proto-Hind-Avropa kökündən olan *ser, “sürünmək” deməkdir.

Çınqılçıraqlar insan saçı və dırnaqları ilə eyni material olan keratin halqalarından ibarətdir.Çınqırtı hər dəfə dəri tökdükdə yeni bir halqanın əmələ gəlməsinə səbəb olur.

Bəzi ilanların 200-dən çox dişi var. Dişlər çeynəmək üçün istifadə edilmir, ancaq yırtıcı ilanın boğazından qaçmamaq üçün geriyə doğru yönəldir.

İlanların 500-ə yaxın cinsi və 3000 müxtəlif növü var. Hamısı yırtıcıdır.

Sənədli aktyor Paul Rosolie 2014-cü ildə anakonda tərəfindən udularaq sağ qalan ilk insan olmaq cəhdini etdi. Nəfəs alma sistemi, kameralar və kommunikasiya sistemi ilə təchiz edilmiş xüsusi hazırlanmış karbon lifli kostyum geyinməsinə baxmayaraq, cəhd edə bilməyib, sonda kaskadyorunu çağırıb. O bildirib ki, anakonda kaskadyorun bədənini tutmağa və sıxmağa başlayanda qolu qırılırmış kimi hiss edib.

Uçan ilanların beş növü məlumdur. 1,25 sm-ə qədər böyüyən bəzi növlər havada 100 m-ə qədər sürüşə bilir.

Antenalar ilanın bədəninin hər qarışını, hətta gözlərini də əhatə edir. Sensorlar keratindən hazırlanmış qalın, sərt dəri parçalarıdır, insan dırnaqları və saçları ilə eyni materialdır.

Azərbaycanda yaşayan ilanlar. 🪱

DİQQƏT ! - “Abşeron yarımadasında gürzə ilanı çoxdur” - Zoologiya İnstitutu

Ölkəmizdə 28 növ ilandan yalnız 6 növü zəhərlidir, bunlardan da “Levant gürzəsi” adlandırdığımız iri aran gürzəsi daha geniş yayılmışdır.
Bu gürzəyə enliyarpaq dağ meşələrindən, yüksək dağlıq ərazilərdən, Talış zonasından başqa, Azərbaycanın bütün isti və quraq düzənliklərində, dağətəyi çöllüklərində rast gəlinir. Levant gürzəsinin ölçüsü quyruğu ilə birlikdə ən çoxu 2 — 2,2 metr olur. Amma bu ölçüdə gürzəyə Azərbaycanda çox nadir hallarda rast gəlinə bilər. Ölkəmizdə əsasən 90-100 sm ölçüsü olan gürzələrə rast gəlinir.

Azərbaycanda rast gəlinən digər 5 növ gürzələr xırdaölçülü dağ gürzələridir, çox məhdud ərazilərdə, həm də çox nadir rast gəlinən gürzələrdir.
Qalan 22 növ ilanlar isə müxtəlif növ təlxələr, suilanları, eyrenislərdir ki, onlar da insan həyatı üçün heç bir təhlükəsi olmayan zəhərsiz ilan növlərindəndirlər.
Qızıl ilan, Kələz ilan və s. növlərin ilkin halda çox nadinc və aqressiv olsalar da, sancmalarının insan üçün heç bir təhlükəsi yoxdur. Əhalinin ilanlar barədə lazımi bilgiləri və məlumatları olmadığı üçün adamlar ilanla rastlaşdıqda instinktiv olaraq qorxur və narahat olurlar. Lakin bilməlisiniz ki, ilanlardan qorunmağın iki yolu vardır. Birincisi, təbii yoldur. Qışlamadan yenicə çıxmış ilanlar aprel ayından başalayaraq iyun ayının ortalarına kimi fəaldırlar. Çünki torpaq hələ qızmadığı üçün bütün sutka ərzində yemlənmə və çoxalma məqsədilə ətraf ərazilərə səpələnirlər. Bu, onların həyat tərzridir və insanlarla heç bir əlaqəsi yoxdur. İlanlar gizli həyat tərzi keçirirlər və onlar yedikləri heyvan növləri olan ərazini tapır, sonra orada şikarını tutmaq üçün gizlənmə yeri seçib pusqu qurur və şikarı keçərkən ani sıçrayışla tuturlar. Əgər biz təsadüfən bu yerə çox yaxın keçsək, ilan təhlükə hiss etdiyi üçün bizi də sanca bilər”.

İlanlardan qorunmaq üçün ilanın gizlənməsi mümkün ola biləcək yerlərə xüsusi kəskin qoxulu maye, toz və ya briket (dənəvər) formada olan ilanqovucu preparatları səpməkdir.

Preparatlarla işləmə hər 7-10 gündən bir təkrarlanmalıdır. Digər tərəfdən, unutmaq olmaz ki, ilan təkrarlanan eyni iyə öyrəşə də bilir və buna görə təkrar olaraq uzun müddət fasiləsiz tətbiq olunan preparatın effekti olmur.

Efi ilan haqqinda melumat 🪱

Efi ilanlar haqqında melumat çox deyildir. Bu səbəblə sizlərə elmə məlum olan qədər məlumatları bölüşəcəyik.

Bu ilanların hissiyyatları çox güclüdür. Onlar tutduqları qurbanlarını əzərək öldürürlər. Belə ki, əfi ilanlar qurbanlarını nə qədər sıxacağını hiss edə bilir. Şikarın ürək döyüntülərinin zəiflədiyini hiss edən əfi ilanlar ancaq ürək döyüntüsü dayandıqdan sonra qurbanlarını yeməyə başlayırlar.

İlanların davranışlarını analiz edən tədqiqatçılar əfi ilanların zənn edildiyindən daha çox toxunma qavrayışına sahib olduqlarını müəyyən etmişlər.

Əfi ilanlar təxminən 30 il ömür sürürlər. 4 metr uzunluğunda olurlar. Zəhərləri olmayan əfi ilanlar qurbanlarını kiçik, qarmağa bənzər dişləri ilə tuturlar. Onların ov etmə şəkli bədənlərini qurbanlarına dolayaraq əzmələridir.

Bu ilanlar yırtıcıdır, ətlə qidalanırlar. Qidaları adətən gəmiricilər, meymunlar və hətta çöl donuzlarıdır. Əfi ilanların çənə sümükləri bir-birinə çox elastik bağlarla bağlandığı üçün qurbanını bütünlüklə uda bilirlər.

 İlanların növləri 🐍

Japonya'da sokakta aranan piton tavan arasından çıktı - Son Dakika Haberleri

 Piton: Dünyanın ən böyük ilan növlərindən biri olan piton adətən Afrika qitəsində rast gəlinir. İndiyə qədər müəyyən edilmiş ən uzun pitonun hündürlüyü 10 metrdən çoxdur. Böyük ölçülərinə baxmayaraq, bu zəhərsiz ilanlar çox sürətlə hərəkət edə bilirlər. Onların ovçuluq bacarıqları yüksək səviyyədə inkişaf etmişdir. Onlar yaşadıqları ətraf mühit və iqlim şəraitinə dərhal uyğunlaşırlar. Afrika səhralarında və Avstraliya qayalarında yaşayan pitonlar hətta ən böyük meşə heyvanlarını da ovlaya bilirlər.

Dünyanın en büyük yılanı: Anakonda

Anakonda: Anakonda ilanlarının uzunluğu pitonlar kimi 10 metrə çata bilir. Ovunu boğaraq boğur. Bu ilanların ən əhəmiyyətli xüsusiyyəti suda bala vermələridir. Bir anda əllidən çox övlad dünyaya gətirə bilər. Dünyanın ən qəddar ilanı olaraq görülən Anakonda, ac qalanda da öz növündən olan ilanları yeyə bilir.

NG | Kara Mamba - Ölüm Öpücüğü - Dailymotion Video

Mamba: Qara və yaşıl mamba olaraq ikiyə bölünən bir ilan növüdür. Adətən meşələrdə yaşayan mambalar zəhərlidir. Yaşıllar daha aqressivdir. Bir dişləmədə bir insanı öldürəcək qədər güclü bir zəhərə malikdir.

Kral kobra - Vikipedi

Kral Kobra: Dünyadakı ən uzun zəhərli ilan Asiyadan olan kral kobrasıdır. Boyu 5,5 metrə qədər, demək olar ki, insan boyu qədər böyüyə bilirlər və fili öldürmək üçün kifayət qədər zəhər vura bilirlər. Kral kobranın bütün ilanların ən ağıllılarından biri olduğu düşünülür. Həmçinin, balalarına əhəmiyyət verməyən ilanların əksəriyyətindən fərqli olaraq, kral kobralar yumurtalarını düşmənlərdən qoruyan və balalarını qoruyan ayıq valideynlərdir.

Oxu.az - Ucarda iki metrlik gürzə ilanı öldürüldü - FOTO

Böyük gürzə ilan: Türkiyədə tez-tez görülən iri gürzə zəhərlidir. Bu çox təhlükəli ilan növü adətən həşərat və həşəratlarla qidalanır. Daha çox Türkiyənin şərq bölgələrində görülən bu sürünənlərin görmə duyğuları yüksək səviyyədə inkişaf etmişdir. Bu səbəbdən onlar adətən qaranlıqda ov edirlər.

Hacıqabulda 56 yaşlı kişini gürzə sancdı

Adi gürzə: Ölkəmizdə iri gürzədən sonra ən çox yayılmış ilan növüdür. Adi gürzələr, adətən əkin sahələrində, bataqlıqlarda və meşə kənarlarında yaşayırlar.

 

su-ilani - video klip mp4 mp3

Su ilanı: Həm quruda, həm də suda yaşaya bilən ilan növüdür. İncə və qısa quruluşu sayəsində uzun saatlar dayanmadan səyahət edə bilirlər. Hərəkətli bir quruluşa malik olan su ilanlarını Türkiyənin demək olar ki, hər coğrafiyasında görmək olar.

Pürüzsüz yılan stok fotoğraflar | Pürüzsüz yılan telifsiz resimler,  görseller | Depositphotos

Hamar ilan: Parlaq dərisinə görə hamar ilan kimi tanınan bu sürünənlər Türkiyədə ən çox yayılmış ilan növlərindən biridir. Onların ən fərqləndirici xüsusiyyəti başlarının üstündəki qara nöqtələrdir.

Garter ilanları * Sürünənlər

Qarter ilanı: Şimali Amerikada ən çox yayılmış ilan qarter ilanıdır. Bu ilan həm də Massaçusets ştatının sürünənidir. Əvvəllər zəhərli olmadığı düşünülsə də, qarter ilanlarının əslində insanlar üçün zərərsiz olan yüngül nörotoksik zəhər istehsal etdiyi öyrənilib.

İlanlar haqında maraqlı məlumatlar

Bütün ilanların qarmaqlı dişləri yoxdur – yalnız ovunu zəhərlə öldürənlərin zəhər dişləri var. Dişləri istifadə edilmədikdə, onları ağzının damına doğru qatlayırlar (dişləri arxaya bükülməyən mərcan ilanından başqa).

İlanlar məməlilər kimi suyu qəbul etmirlər. Bunun əvəzinə burunlarını suya batırır və boğazlarından mədələrinə su vurmaq üçün istifadə edirlər.

Bir ilanın dişləri adətən təxminən 6-10 həftə davam edir. Diş taxılan zaman yerində yeni diş çıxır.

Bir ilanın dilinin ucu ikiqat olduğu üçün iki ucu fərqli miqdarda kimyəvi maddələrin dadını hiss edir. Əslində, ilan “stereo iyi” alır və onlar hətta hansı qoxunun haradan gəldiyini bilirlər. O, ağzının damındakı Jacobsonun orqanları adlanan çuxurlardan istifadə edərək dilindəki qoxuları müəyyən edir.

Bir ilanın nə qədər övladı olacağını yediyi qidanın miqdarı müəyyən edir. Arafura ilanı ən az yeyən ilandır, hər on ildən bir yumurta qoyur.

Ağacda və ya yerdə yaşayan ilanlar kimi kiçik ilanlar ovlarının (hörümçəklər, quşlar və digər ilanlar kimi) qoxu yollarını izləmək üçün dillərindən istifadə edirlər. Boa kimi daha böyük ilanlar burunlarında labial (dodaq) çuxurları adlanan istilik hiss edən orqanlardan istifadə edirlər.

İlanların sağlam olması üçün adətən ildə 6-30 dəfə yemək lazımdır.

İlanlar yollarda və qayalıq ərazilərdə yatmağı xoşlayır, çünki daşlar və qayalar günəşdən gələn istiliyi qəbul edir və bu da onları qızdırır. Bu səthlərə addım atmaq ilanı tez qızdırır.

Mozambik tükürpədici kobra zəhəri 8 metrdən çox yerə tökə bilir. Yerdə yatmaq və ya qaldırma da daxil olmaqla, istənilən mövqedən tüpürə bilər. Qurbanının gözlərini hədəf almağa üstünlük verir.

İlanlar çeynəyə bilmirlər, ona görə də yeməklərini bütöv udmalıdırlar. Çox çevik alt çənəyə sahib olduqları üçün ağızlarını çox geniş uzada bilirlər. İlanlar öz bədənlərindən 75-100% böyük olan digər heyvanları yeyə bilərlər.

Böyük ovda boğulmamaq üçün ilan snorkelin necə işlədiyi kimi nəfəs borusunun ucunu ağzından çıxarır.

Gaboon gürzəsi, uzunluğu təxminən 5 sm-ə çatan, dünyanın ən uzun dişlərinə sahib olan ilandır.

Anakondalar suyun altında nəfəslərini 10 dəqiqəyə qədər saxlaya bilirlər. Bundan əlavə, timsahlar kimi, anakondalar da gözləri və burnu çölə baxa bilər, həmçinin gizlilik və ov qabiliyyətini artırmaq üçün su səthinin üstündə gizlənirlər.

İndiyə qədər qeydə alınmış ən uzun ilan torlu piton. Uzunluğu 10 metrə çata bilər, yəni bir donuzu, maralı və ya hətta bir insanı udmaq üçün kifayət qədər böyükdür.

Avarvari quyruğu olan dəniz ilanları okeanın içinə 300 metrdən çox dala bilir.

Əgər ilan ovunu yedikdən dərhal sonra təhdid olunarsa, onlar yeməklərini qusacaqlar ki, o, qəbul edilən təhlükədən tez xilas ola bilsin. Bir ilanın həzm sistemi, ovun tükləri, tükləri və pəncələri istisna olmaqla, hər şeyi əridir.

İlanın göz qapaqları yoxdur; əvəzinə, brille adlı şəffaf bir quruluş gözü xarici amillərdən qoruyur. Əksər ilanlar cisimlərin ən kiçik hərəkətini çox yaxşı görürlər.

Fil dərili ilanlar demək olar ki, tamamilə suda yaşayır.

Bilinən dünyada ən qısa boylu ilan saplı ilandır. Təxminən 4 düym uzunluğundadır və Karib dənizindəki Barbados adasında yaşayır. Onun “spagetti qədər nazik” olduğu və ilk növbədə termitlər və onların sürfələri ilə qidalandığı deyilir.

2009-cu ildə Şərqi Afrikada bir ferma işçisi təsadüfən 12 futluq pitonun üzərinə basdıqdan sonra 3 saatlıq epik döyüşdən sağ çıxdı. Adamın ətrafında dövrə vurub onu ağaca apardı. Kişi ilanın udmaması üçün köynəyini ağzına büküb və sonda mobil telefonla köməyə çağıran polislər tərəfindən xilas edilib.

İlanların təxminən 70%-i yumurta qoyur. Yumurta qoyanlara yumurtlayanlar deyilir. İlanların qalan 30%-i daha soyuq iqlimlərdə yaşayır və bədəndən kənarda yumurtaların inkişafı və yumurtadan çıxması üçün çox soyuq olduğu üçün cavan doğulur.

Ən nadir və nəsli kəsilməkdə olan ilan St.Lucia adasında yaşayan St.Lucia yarışçısıdır. Bu ilanlardan yalnız 18-dən 100-ə qədəri qalıb.

Növlərdən asılı olaraq ilanlar 4 ilə 25 il arasında yaşaya bilər.

Yazını dəyərləndir post

Əlaqəli yazılar

Digər yazılar
Close
Back to top button