Nədir?

Maliyyə nədir?

Maliyyə – Bu, böyük firmalar və ya hökumətlər tərəfindən əhəmiyyətli miqdarda pulun idarə edilməsi kimi göstərilə bilər. Bu söz pul idarəçiliyinin bütün formalarını təsvir etmək üçün istifadə olunur.   

Maliyyə sözünün istifadəsi əslində fransız dilindən başlamışdır.  O, 18-ci əsrdə ingilisdilli icmalar tərəfindən pulun idarə olunması mənasında uyğunlaşdırılmışdır.  Həmçinin, maliyyəni asanlıqla əvəz edə biləcək yeganə söz mübadilədir.  Əslində, maliyyə mövcud resursların mübadiləsindən başqa bir şey deyil.  Maliyyə yalnız pulun mübadiləsi və/yaxud idarə edilməsi ilə məhdudlaşmır.  Buna görə də maliyyə üçün;  pul, aktivlər, investisiyalar, qiymətli kağızlar və s. kimi müxtəlif resursları idarə etmək sənətidir deyə bilərik.

Maliyyə aktivlərin, öhdəliklərin və vəsaitlərin fəaliyyətdən maksimum nəticə əldə etmək üçün vaxtında, prosesdə, mühitdə bölüşdürülməsidir.  Başqa sözlə, ən yaxşısı riskləri və qeyri-müəyyənlikləri həll edərkən vəsaitləri idarə etmək və ya çoxaltmaqdır.  Maliyyə əsasən üç seqmentə bölünür: Şəxsi Maliyyə, Korporativ Maliyyə və Dövlət Maliyyəsi.

Ümumiyyətlə, maliyyə hər hansı istənilən biznesin ən böyük mahiyyətidir və heç bir şirkət maliyyə olmadan mövcud ola bilməz. Bu, şirkətin pul işlərinin idarə edilməsi ilə – yəni, ən sərfəli şərtlərlə pulun necə toplana biləcəyi və əldə edilmiş pulun ən sərfəli istifadəyə necə yönəldilməsi ilə əlaqədardır. Bir sözlə , maliyyənin mahiyyəti vəsaitlərin təşkili və tətbiqi prosesi ilə əlaqədardır. Maliyyənin mahiyyəti barədə aşağıda müzakirə edəcəyik.

1. Xərc-yönümlü: Maliyyədən istifadə ödənişlərin, icarə haqqının və ya hər hansı bu kimi xərclərin maliyyə təminatçısına ödənilməsini tələb edir. Biznes vəsait toplayır və bunun müqabilində vəsaitlərin tədarükçülərinə bir xərc ödəməlidir. Əgər maliyyə səhmlərin buraxılması yolu ilə təşkil edilirsə, şirkət əvəzində dividend və ya bonus səhmlər şəklində kapital ödənişi ödəyir.

2. Dəyər-əsaslı: Maliyyənin iqtisadi tətbiqi nəticədə şirkət üçün dəyər yaradan mənfəət əldə etməyə kömək edir. Maliyyə təsərrüfat fəaliyyətini idarə edir, təsərrüfat fəaliyyətinin səmərəliliyini artırır və bununla da artıqlığın yaradılmasını təmin edir. Yəni , şirkətin dəyərini artırmağa yönəlmiş geniş biznes fəaliyyəti ilə məşğul olur. Fondun ən az xərc nəzərə alınmaqla necə təşkil oluna biləcəyi və bunun ən yaxşı istifadələrlə necə tətbiq oluna biləcəyi şirkət tərəfindən yaradılan dəyərin həcmini müəyyən edir. Beləliklə, maliyyə dəyər yönümlüdür demək olar.

3. Məqsəd-yönümlü:  Bu Uğurlu maliyyə planlaşdırması təşkilat üçün arzu olunan məqsədə nail olmağı təmin edir. Şirkətin əsas məqsədi şirkətin fəaliyyət göstərdiyi biznesin xarakterindən asılı olan fəaliyyətlərin mərkəzini təşkil edir. Maliyyə biznesin xarakterindən asılı olmayaraq şirkətə həmin məqsədə çatmağa kömək edir. O, bütün fəaliyyətləri istiqamətləndirir və tənzimləyir ki, şirkət öz son məqsədinə nail ola bilsin.

4. Geniş-yayımlı: Maliyyə hər şeyi əhatə edir. Həm mənfəət axtaran, həm də qeyri-kommersiya məqsədli bütün təşkilatlar üçün lazımdır. Mənfəət axtaran şirkətlər üçün dəyəri maksimuma çatdırmaq əsas məqsəddir, qeyri-kommersiya məqsədli şirkətlər üçün isə xərclərin minimuma endirilməsi əsas əhəmiyyəti kəsb edir. Bu məqsədlərin hər ikisi maliyyə baxımından qiymətləndirilir. Həm mənfəət axtaran, həm də qeyri-kommersiya məqsədi daşıyan şirkətlər maliyyə dəstəyi tələb edir, çünki maliyyə dayanıqlığı hər bir şirkət üçün olduqca vacibdir.

Maliyyənin özəllikləri:

Maliyyə menecmenti: Sahibkarın iqtisadi rifahını maksimuma çatdırmaq şirkətlərin qəbul etdiyi maliyyə məqsədidir.  Buna görə də, maliyyələşdirmə məqsədləri müəssisələrə davamlı və kifayət qədər resurs təmin etmək və kapital tədarükçüsünə bərabər gəlir dərəcəsi əldə etməkdir.  Maliyyə;  O, gəlirlilik, təhlükəsizlik və likvidlik prinsiplərinə uyğun olaraq kapitaldan və mövcud resurslardan səmərəli istifadəni təmin edir və dəstəkləyir.  O, daxili investisiya, daxili nəzarət və maliyyələşdirmə üçün qəti bir sistem təmin edir.

Səhmdarların Qazancının Maksimallaşdırılması: İstənilən biznesin məqsədi firmanın payının qiyməti ilə ölçülən investor qazancını maksimuma çatdırmaqdır.  Hər hansı bir firmanın payının qiyməti onun gözlənilən və cari gələcək mənfəətinin funksiyasıdır.  Maliyyə;  qazancı və siyasəti maksimuma çatdırmağın yollarını müəyyən etməyə kömək edir.

Maliyyə menecmenti necə olmalıdır?

Maliyyə menecmenti müəssisənin resurslarının satın alınması və istifadəsi kimi maliyyə əməliyyatlarının idarə edilməsi və nəzarəti deməkdir.  Bununla belə, bu, həm də müəssisənin maliyyə resurslarına ümumi idarəetmə prinsiplərinin tətbiqi deməkdir.  İnvestisiya qərarlarına əsas kapitala investisiyalar daxildir.  Cari aktivlərə investisiya qoyuluşu da dövriyyə kapitalı qərarları adlanan investisiya qərarlarının bir hissəsidir.

5/5 - (1 vote)

Əlaqəli yazılar

Digər yazılar
Close
Back to top button